Projekt „Penelopa”

Drawing after a Greek vase of the Oddesey: Telemachus and Penelope with her loom

Warsztat tkacki, przerys, skyphos z Chiusi, V w. p.n.e.

PROJEKT PENELOPA

Kultura materialna starożytnych Greków jest dziedziną stosunkowo dobrze poznaną ze względu na sporą ilość artefaktów, które – wykonane z wytrzymałych materiałów – zdołały oprzeć się zębowi czasu. Niestety, niektóre typy przedmiotów codziennego użytku nie miały tyle szczęścia i poddane działaniu czasu, docierają do nas w strzępach. Do drugiej kategorii należą między innymi starożytne ubrania oraz tkaniny. Zachowane fragmenty pozwalają nam się domyślać sposobu produkcji odzieży, lecz szczegóły techniczne pozostają często nieodgadnione. Innymi słowy, wiemy, jaki typ materiału byli w stanie wyprodukować ówcześni rzemieślnicy, lecz nieraz nie potrafimy odpowiedzieć na pytanie, w jaki dokładnie sposób włókna roślinne lub zwierzęce był przetwarzane na materiały. Narzędzia do przędzenia (wrzeciona, ἄτρακτος) i tkania (w Grecji archaicznej i klasycznej pionowy warsztat tkacki z ciężarkami, ἀντίον/ἱστός) były wykonywane w znacznej części z drewna, które nie zachowało się do dzisiejszych czasów. Nie wiemy też, w jaki sposób ich używano, a zachowane świadectwa literackie na ten temat są dość skromne. Możemy się na szczęście posiłkować przedstawieniami życia codziennego, zachowanymi na greckich wazach. Innym cennym źródłem są też skandynawskie warsztaty tkackie, które pomimo upływu tysiącleci wciąż są używane w swej pierwotnej formie na tamtym terenie i bardzo przypominają te, które znano w Grecji.

Dwie kobiety przy warsztacie tkackim. Lekythos czarnofigurowy wykonany przez Amasisa, ok. 550–530 r. p.n.e. Wycinek fotografii, The Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork.

Różne etapy produkcji tkanin włókienniczych. Od prawej: rozciąganie wełny na pasma do przędzenia, przędzenie nici z wełny i składanie gotowych tkanin. Lekythos czarnofigurowy wykonany przez Amasisa, ok. 550–530 r. p.n.e. Wycinek fotografii, The Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork.

 Grupka zapaleńców, wyobrażając sobie splendor wykonanych własnoręcznie szat, zebrała się dookoła SKN Oikumene i rozpoczęła powolne próby odtwarzania greckich tkanin takich, jakie były naprawdę. W ten oto sposób narodził się Projekt Penelopa. Początki były – jak zawsze – trudne, lecz dzięki zaangażowaniu członków SKN i Grupy Rekonstrukcyjnej Homoioi projekt nigdy nie przestał się rozwijać i teraz – po ponad dwóch latach – wkracza powoli w fazę widocznych efektów.

SKN Oikumene zyskało w ciągu tego okresu działający pionowy warsztat tkacki, a członkowie Projektu kompletują w tym momencie ciężarki oraz przygotowują się do tego, aby w końcu stworzyć pierwszą własnoręcznie wykonaną tkaninę. Nie zajmujemy się jednak tylko nićmi i ciężarkami – staramy się w wolnym czasie farbować posiadaną wełnę, korzystając z barwników z epoki. W ciągu ostatnich miesięcy paru członków projektu rozpoczęło – we współpracy z Grupą Homoioi – tkanie krajek, które ostatecznie posłużą jako część stroju sekcji tancerzy z Homoioi. Mamy zawsze pełne ręce roboty, lecz cieszymy się, widząc, jak nasza długotrwała praca zaczyna w końcu przynosić efekty, a marzenie o tkaniu staje się coraz bardziej realne. Jeśli chcesz dołączyć do nas w tym ekscytującym momencie – serdecznie zapraszamy!

Kontakt: Maciej Paprocki, mpaprocki87 [na serwerze] gmail.com 

Podstawowa literatura:

„Włókiennictwo”, Zofia Gansiniec. Kultura materialna starożytnej Grecji. Red. K. Majewski. Ossolineum: Wrocław, 1975.

Hoffman, Marta. The Warp Weighted Loom. Robin and Russ Handweavers, 1974.

Wrzeciono - podstawowe narzędzie prządków i prządek. W tle pasma wełny do obróbki.

Wełna farbowana indygo, w tle glina na ciężarki.

Warsztat tkacki - nawlekanie osnowy.

Zbliżenie na nawleczoną osnowę

τρακτος

Reklamy

One Response to Projekt „Penelopa”

  1. Czy grupa Homoioi nadal działa?

    Michał Teodorowicz
    GRH Legio I Adiutrix

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: